Magazyn dla dzieci „Świerszczykukazuje się nieprzerwanie od 1945 roku. Nazwę pisma wymyśliła Ewa Szelburg-Zarembina, późniejsza inicjatorka budowy Pomnika-Szpitala Centrum Zdrowia Dziecka. Winietę „Świerszczyka” zaprojektował Eryk Lipiński. W trudnych latach powojennych tytuł ten miał się kojarzyć dzieciom z ciepłem domowego ogniska, a celem pisma było zastąpienie na jakiś czas nieistniejących wtedy podręczników. Nikt nie przypuszczał, że na „Świerszczyku” wychowa się kilka pokoleń Polaków…
Pierwszy numer „Świerszczyka”ukazał się 1 maja 1945 roku w łódzkiej Spółdzielni Wydawniczej „Czytelnik”. Redaktor naczelna, Wanda Grodzieńska, skupiła wokół pisma grono znakomitych twórców, a wśród nich: Jana Brzechwę, Hannę Januszewską, Lucynę Krzemieniecką, Ewę Szelburg-Zarembinę, Olgę Siemaszkową i Jana Marcina Szancera. 1 października 1945 roku w Warszawie, w odrodzonej po wojnie „Naszej Księgarni”, pojawiło się pismo „Iskierki”, z redaktorem naczelnym Stanisławem Aleksandrzakiem. Było skierowane do niemal tej samej grupy wiekowej, co „Świerszczyk”, i miało te same założenia – bawić i uczyć.
8 kwietnia 1951 roku nastąpiło połączenie obu pism.Odtąd przez ponad pięć lat „Nasza Księgarnia” wydawała „Świerszczyk-Iskierki”. Ostateczny powrót do nazwy „Świerszczyk” nastąpił 2 września 1956 roku. Zdecydowali o tym, w specjalnej ankiecie, czytelnicy pisma.
Przez kolejne dziesięciolecia „Świerszczyk” utrzymywał wysoki poziom literacki i graficzny.Udało mu się także nie angażować w politykę, choć oczywiście – jak cała ówczesna prasa – podlegał przeróżnym naciskom i cenzurze. Jednak, dzięki mądrości osób pracujących w redakcji, dzieci otrzymywały pismo wartościowe, ładne i ciekawe. Kolejni redaktorzy naczelni: Wanda Grodzieńska, Władysław Kozłowski, Bolesław Zagała, Anna Kowalska, wyjątkowo starannie dobierali teksty i ilustracje. Nic więc dziwnego, że walory „Świerszczyka” docenili nauczyciele szkół podstawowych w całej Polsce – na początku lat 70. jego nakład wzrósł do 900 tysięcy egzemplarzy!
W latach rosnącej popularności „Świerszczyka” z redakcją współpracowali najwybitniejsi twórcy dla dzieci.Literaci – Wiera Badalska, Helena Bechlerowa, Mieczysława Buczkówna, Wanda Chotomska, Wincenty Faber, Danuta Gellnerowa, Stanisław Grochowiak, Czesław Janczarski, Mira Jaworczakowa, Anna Kamieńska, Ludwik Jerzy Kern, Maria Kownacka, Tadeusz Kubiak, Joanna Kulmowa, Irena Landau, Barbara Lewandowska, Hanna Łochocka, Ewa Nowacka, Józef Ratajczak, Maria Terlikowska, Marta Tomaszewska, Danuta Wawiłow. Graficy – Julian Bohdanowicz, Tomasz Borowski, Bohdan Butenko, Jerzy Flisak, Elżbieta Gaudasińska, Maria Jastrzębska, Hanna Krajnik, Maria Mackiewicz, Wiesław Majchrzak, Krystyna Michałowska, Hanna Nowak, Wanda i Bogusław Orlińscy, Eugenia Różańska, Zbigniew Rychlicki, Ewa Salamon, Olga Siemaszkowa, Jan Marcin Szancer, Bożena Truchanowska, Sabina Uścińska, Zdzisław Witwicki, Halina Zakrzewska. Zmiany, które nastąpiły w Polsce po roku 1989,nie ominęły także „Świerszczyka”. „Nasza Księgarnia” z państwowego przedsiębiorstwa przekształciła się w prywatną firmę, a literacki „Świerszczyk” – w pełen różnorodnych rubryk magazyn. Pismo, w którym do tej pory przeważały bajki i wiersze, rozszerzyło swą ofertę o wywiady, reportaże, quizy i konkursy z nagrodami. Pojawiły się oczywiście również reklamy.
Kolejną metamorfozę przyniósł „Świerszczykowi” rok 2005, w którym pismo obchodziło jubileusz 60-lecia.„Świerszczyk” zmienił wydawcę i od 1 września tego roku ukazuje się w wydawnictwie „Nowa Era”. Twórcy pisma odważnie patrzą w przyszłość, co widać w sposobie komponowania poszczególnych rubryk i odmienionej szacie graficznej. A przyszłością „Świerszczyka” jest w dalszym ciągu służba dzieciom oraz pomoc rodzicom i nauczycielom, rozumiana jako wspieranie modelu kształcenia zintegrowanego. Na łamach dwutygodnika ukazują się wiersze, baśnie i opowiadania (także obiecujące debiuty literackie i ilustratorskie!), interesujące artykuły popularnonaukowe dostosowane do wieku odbiorcy, zabawy i gry rozwijające inteligencję i wyobraźnię. A wśród nich literaci: Alicja Biedronka, Dorota Gellner, Roksana Jędrzejewska-Wróbel, Melania Kapelusz, Grzegorz Kasdepke, Irena Landau, Maria Ewa Letki, Anna Onichimowska, Elżbieta Pałasz, Anna Sójka, Małgorzata Strzałkowska, Natalia Usenko, Rafał Witek; oraz ilustratorzy: Anita Andrzejewska, Marcin Bruchnalski, Iwona Cała, Ignacy Czwartos, Piotr Fąfrowicz, Joanna Jung, Piotr Olszówka, Paweł Pawlak, Andrzej Pilichowski-Ragno, Marcin Piwowarski, Ewa Poklewska-Koziełło, Grażyna Rigall, Piotr Rychel, Joanna Sedlaczek, Elżbieta Wasiuczyńska, Magdalena Wosik, Agnieszka Żelewska.
„Świerszczyk” to pismo o wyjątkowych walorach edukacyjnych i estetycznych,w którym bogactwo treści idealnie współgra z niepowtarzalną szatą graficzną. Jest jedynym tytułem na rynku prasy dziecięcej prenumerowanym przez znakomitą większość szkół podstawowych w Polsce. I ponownie przeżywa renesans popularności. |